Newsletter
Zapisz się na bezpłatny newsletter
Pianka do nurkowania chroni ciało przed utratą ciepła w wodzie — a woda odbiera ciepło 25 razy szybciej niż powietrze o tej samej temperaturze. Nurek bez pianki w wodzie 20°C zaczyna odczuwać chłód po 20–30 minutach, a w wodzie 15°C hipotermia może wystąpić po 40–60 minutach. Pianka neoprenowa do nurkowania tworzy warstwę izolacyjną między ciałem a wodą, spowalniając utratę ciepła na tyle, żeby nurkowanie trwające godzinę lub dłużej było komfortowe i bezpieczne. Jak dobrać piankę do nurkowania, żeby nie marznąć na głębokości i nie przegrzewać się na powierzchni?
Pianka mokra (wetsuit) to najpopularniejszy typ pianki nurkowej. Nazwa bierze się z mechanizmu działania: cienka warstwa wody dostaje się między piankę a skórę i jest ogrzewana ciepłem ciała. Ta warstwa wody stanowi dodatkową izolację — pod warunkiem, że pianka przylega szczelnie do ciała i nie przepuszcza zbyt dużo wody przez szwy, zamki i otwory na dłonie, stopy i głowę. Im szczelniejsze dopasowanie, tym mniejsza wymiana wody i tym cieplej.
Pianki mokre produkowane są z neoprenu o grubościach od 0,5 mm do 7 mm. Grubość neoprenu to główny parametr izolacyjny — grubsza pianka = więcej zatrzymanego ciepła = komfort w zimniejszej wodzie. Jednocześnie grubsza pianka ogranicza ruchomość (trudniej się zginać, oddychanie jest płytsze) i zwiększa wyporność (potrzebujesz więcej balastu na pasie ciężarowym).
| 0,5–2 mm | 27–30°C | Tropiki, ochrona przed otarciami i słońcem |
| 3 mm | 22–27°C | Ciepłe morza (Morze Czerwone latem, Karaiby) |
| 5 mm | 16–22°C | Morze Śródziemne, Bałtyk latem, jeziora |
| 7 mm | 10–16°C | Zimne wody, nurkowanie wiosenne/jesienne |
Pianka do nurkowania 5mm to najbardziej uniwersalny wybór dla nurków w Europie. Sprawdza się w Morzu Śródziemnym (cały sezon), w Bałtyku od czerwca do września i w jeziorach środkowoeuropejskich latem. W cieplejszych warunkach możesz nurkować z otwartym zamkiem na klatce piersiowej, żeby odprowadzić nadmiar ciepła. W zimniejszych — dodajesz kaptur neoprenowy (3–5 mm), rękawice (3–5 mm) i buty neoprenowe (5–7 mm), które domykają system izolacyjny. Głowa odpowiada za 20–30% utraty ciepła — nurkowanie bez kaptura w wodzie poniżej 18°C to najprostsza droga do skrócenia nurkowania o połowę z powodu zimna.
Sposób łączenia paneli neoprenowych wpływa na ilość wody przedostającej się do wnętrza pianki. Szwy klejone i dodatkowo zabezpieczone taśmą (blind-stitched + taped) przepuszczają minimalną ilość wody — to standard w piankach 5 mm i grubszych. Szwy overlockowe (widoczne z obu stron) są tańsze, ale przepuszczają więcej wody — akceptowalne w piankach 3 mm do ciepłych wód, ale niewystarczające w zimniejszych warunkach.
Zamek tylny (back-zip) to klasyka — łatwe zakładanie i zdejmowanie, ale zamek biegnie wzdłuż kręgosłupa i jest najczęstszym miejscem przecieku. Zamek przedni na klatce piersiowej (chest-zip) lub brak zamka (zipless, wchodzisz przez otwór na szyję) zapewniają lepszą szczelność i elastyczność w okolicy pleców. Pianki bez zamka są trudniejsze do założenia — neopren musi się mocno rozciągnąć — ale po włożeniu siedzą jak druga skóra.
Pianka sucha (drysuit) to konstrukcja, która nie wpuszcza wody do wnętrza — w odróżnieniu od pianki mokrej, gdzie kontrolowane zamoczenie jest częścią mechanizmu izolacyjnego. Pianka sucha ma uszczelnienia na nadgarstkach, kostkach i szyi (mankiety lateksowe lub neoprenowe) oraz wodoszczelny zamek błyskawiczny. Izolację termiczną zapewnia warstwa powietrza między pianką a ciałem — plus odzież ocieplająca (undersuit) noszona pod spodem.
Pianka sucha do nurkowania jest niezbędna przy nurkowaniu w wodzie poniżej 10°C i przy długich nurkach (powyżej 60 minut) w wodzie poniżej 16°C. W Bałtyku od października do maja, w jeziorach górskich i w zanurzeniach podlodowych — pianka mokra, nawet 7 mm, nie zapewni komfortu termicznego na dłuższą metę. Drysuit eliminuje kontakt wody z ciałem, a grubość i rodzaj undersuitu dobierasz do temperatury — od cienkiego polarowego przy 10°C do puchowego lub Thinsulate’owego przy 2–4°C.
Wadą pianki suchej jest cena (2 000–8 000 zł za neopren lub trylaminat), konieczność odbycia kursu nurkowania w drysuitcie (zarządzanie powietrzem w piance wpływa na pływalność i wymaga techniki) oraz wyższe koszty serwisu — uszczelnienia wymagają wymiany co 2–4 lata, a naprawa uszkodzonego zamka to wydatek 500–1 500 zł. Mimo to nurkowie eksplorujący zimne wody traktują drysuit jako inwestycję, która przedłuża sezon nurkowy z 4–5 do 12 miesięcy w roku. Na polskim rynku używanych pianek suchych można znaleźć modele w dobrym stanie za 1 200–3 000 zł — to sensowna opcja na start, o ile pianka jest w odpowiednim rozmiarze i uszczelnienia nie wymagają natychmiastowej wymiany.
Pianka nurkowa musi przylegać do ciała na całej powierzchni — bez fałd, luzów i pustych przestrzeni, które wypełniłyby się wodą i obniżyły izolacyjność. Jednocześnie nie może ściskać tak mocno, żeby ograniczać oddychanie, krępować ruchy rąk lub uciskać szyję.
Tabele rozmiarów producentów opierają się na obwodach klatki piersiowej, talii, bioder, szyi i długości rąk/nóg. Każda firma ma własną siatkę rozmiarową — rozmiar L u Mares może odpowiadać M u Scubapro. Dlatego mierzenie pianki przed zakupem to standard, a zamawianie „na oko” po rozmiarze z innej marki kończy się zwrotami. Jeśli kupujesz online, zamów dwa sąsiednie rozmiary i odeślij nieodpowiedni — większość sklepów nurkowych oferuje bezpłatne zwroty.
Kobiety powinny szukać pianek w damskim kroju — różnią się od męskich proporcjami (szersze biodra, węższa talia, krótszy tułów). Noszenie męskiej pianki „bo nie było damskiej w moim rozmiarze” to kompromis, który kosztuje komfort i szczelność — luzujący się neopren na biodrach przepuszcza wodę przy każdym kopnięciu. Producenci tacy jak Waterproof, Fourth Element i Bare oferują szerokie siatki damskich rozmiarów, w tym opcje tall i short dla kobiet o nietypowych proporcjach.
Neopren jest materiałem trwałym, ale wymaga podstawowej konserwacji. Po każdym nurkowaniu wypłucz piankę słodką wodą — sól morska, chlor basenowy i piasek degradują neopren i niszczą zamki błyskawiczne. Susz piankę w cieniu, rozłożoną na szerokim wieszaku (nie na drucie, który wgniata neopren) lub płasko na ręczniku. Bezpośrednie słońce rozkłada strukturę komórkową neoprenu — pianka suszona na słońcu twardnieje, traci elastyczność i pęka po 1–2 sezonach zamiast po 5–8.
Przechowuj piankę na wieszaku w ciemnym, przewiewnym miejscu. Składanie i zwijanie na dłuższy czas powoduje trwałe zagięcia, w których neopren traci grubość i właściwości izolacyjne. Zamki smaruj woskiem parafinowym lub dedykowanym smarem do zamków co 10–20 nurkowań — suchy zamek się zacina i pęka, a wymiana zamka kosztuje kilkaset złotych.
Żywotność pianki mokrej to 4–8 lat przy regularnym użytkowaniu (50–100 nurkowań rocznie) i dobrej konserwacji. Pianki suche służą dłużej — 8–15 lat — ale wymagają okresowej wymiany uszczelek i serwisu zamka. Sygnały, że pianka wymaga wymiany: trwałe wgniecenia neoprenu (utrata izolacyjności), pękające szwy, twardniejący materiał na kolanach i łokciach, zamek, który nie domyka się płynnie mimo smarowania. Drobne naprawy (zaklejenie małego rozdarcia, wymiana uszczelki zamka) można wykonać samodzielnie przy użyciu kleju neoprenowego — takie zestawy naprawcze kosztują 30–60 zł i wystarczają na kilka interwencji.